• Aleje Jerozolimskie 91, 02-001 Warszawa

    Anoreksja i bulimia – różnice i podobieństwa

    Anoreksja i bulimia – różnice i podobieństwa

    Anoreksja i bulimia – różnice i podobieństwa

    Anoreksja i bulimia – różnice i podobieństwa 1024 683 Psycholog Seksuolog Warszawa - Poradnia "HARMONIA"

    Anoreksja i bulimia należą do poważnych zaburzeń odżywiania. Są to dwie odrębne jednostki chorobowe, między którymi jest wiele podobieństw, ale też sporo różnic. Łączy je na pewno to, że każda z nich wymaga specjalistycznego leczenia. Poznaj podobieństwa i różnice występujące między anoreksją a bulimią!

    Anoreksja – czym jest?

    Anoreksja (anorexia nervosa, jadłowstręt psychiczny) polega na podejmowaniu zachowań prowadzących do znacznego ograniczenia przyjmowania pokarmów, utraty masy ciała lub utrzymywania jej na zbyt niskim poziomie.

    W przebiegu anoreksji występuje znacząco niska masa ciała w odniesieniu do wieku, wzrostu i etapu rozwoju albo klinicznie istotna utrata masy ciała. Towarzyszy temu zwykle silna obawa przed przyrostem masy ciała oraz nadmierne koncentrowanie się na wadze lub wyglądzie sylwetki. Nie obowiązuje jeden uniwersalny próg BMI, który pozwalałby samodzielnie rozpoznać lub wykluczyć chorobę.

    Anoreksja może prowadzić do niedożywienia oraz zaburzeń hormonalnych, metabolicznych i funkcjonowania wielu narządów. W jej przebiegu mogą występować również zachowania kompensacyjne, takie jak prowokowanie wymiotów czy nadmierna aktywność fizyczna.

    Co to jest bulimia?

    Bulimia (bulimia nervosa, żarłoczność psychiczna) charakteryzuje się nawracającymi epizodami objadania się, podczas których osoba doświadcza utraty kontroli nad ilością spożywanego jedzenia. Po takich epizodach pacjent podejmuje niewłaściwe zachowania kompensacyjne, które mają zapobiec przyrostowi masy ciała. Mogą to być między innymi prowokowanie wymiotów, nadużywanie środków przeczyszczających, głodzenie się lub nadmierne ćwiczenia fizyczne.

    Osoby chorujące na bulimię często nadmiernie uzależniają samoocenę od masy i kształtu ciała. Ich waga może mieścić się w zakresie uznawanym za prawidłowy, dlatego choroba nie zawsze jest widoczna dla otoczenia. Nie oznacza to jednak, że nie stanowi poważnego zagrożenia dla zdrowia.

    Anoreksja a bulimia – podobieństwa

    W obu zaburzeniach często występuje nadmierne koncentrowanie się na masie i kształcie ciała, silny lęk przed przytyciem oraz trudności związane z jedzeniem i oceną własnego wyglądu. Nie oznacza to jednak, że u każdej osoby przyczyny choroby i wszystkie objawy są identyczne. Na rozwój zaburzeń odżywiania wpływa współdziałanie czynników biologicznych, psychologicznych i środowiskowych.

    Anoreksja i bulimia są ze sobą powiązane także ze względu na możliwość występowania podobnych zachowań kompensacyjnych. W anoreksji mogą pojawiać się napady objadania się i zachowania przeczyszczające, ale rozpoznanie zależy od całego obrazu klinicznego, w tym stanu odżywienia.

    Oba zaburzenia mogą powodować poważne konsekwencje zdrowotne, w tym problemy z układem krążenia i gospodarką elektrolitową. Często współwystępują z nimi również trudności psychiczne, takie jak depresja lub zaburzenia lękowe.

    Anoreksja a bulimia – różnice

    Podstawowa różnica dotyczy dominującego wzorca zachowań związanych z jedzeniem. W anoreksji charakterystyczne jest ograniczanie spożywania pokarmów i utrzymywanie znacząco niskiej masy ciała, natomiast w bulimii występują powtarzające się epizody objadania się, po których pojawiają się zachowania kompensacyjne. Obraz kliniczny może być jednak bardziej złożony, a niektóre objawy mogą występować w obu zaburzeniach.

    Pozostałe różnice występujące między anoreksją a bulimią to:

    • Podstawowe objawy – w anoreksji dominuje ograniczanie jedzenia i znacząco niska masa ciała lub istotna utrata masy ciała, natomiast dla bulimii charakterystyczne są nawracające epizody objadania się oraz zachowania kompensacyjne.
    • Kontrola nad procesem jedzenia – osoby z anoreksją mogą stosować bardzo restrykcyjne zasady żywieniowe, natomiast przy bulimii podczas napadów objadania się pojawia się poczucie utraty kontroli. Nie oznacza to jednak, że osoba z anoreksją zawsze kontroluje jedzenie, a osoba z bulimią nigdy tego nie robi.
    • Masa ciała – w anoreksji jednym z ważnych elementów rozpoznania jest znacząco niska masa ciała lub klinicznie istotna jej utrata. Osoby z bulimią mogą mieć natomiast różną masę ciała, często mieszczącą się w zakresie uznawanym za prawidłowy.
    • Cechy osobowości – u niektórych osób z anoreksją obserwuje się perfekcjonizm i silną potrzebę kontroli, a u części osób z bulimią trudności w regulowaniu emocji. Nie są to jednak cechy występujące u wszystkich pacjentów ani kryteria pozwalające odróżnić oba zaburzenia.

    Postawienie odpowiedniego rozpoznania wymaga wizyty u specjalisty i przeprowadzenia diagnostyki. Pod uwagę bierze się nie tylko masę ciała, ale również zachowania związane z jedzeniem, stan psychiczny, ogólny stan zdrowia i wyniki odpowiednich badań.

    Czy anoreksja może zamienić się w bulimię i odwrotnie?

    Rozpoznanie u pacjenta anoreksji lub bulimii wcale nie oznacza, że nie może wystąpić u niego inny problem. W obu zaburzeniach mogą pojawiać się trudności w akceptacji własnego ciała, zaburzona samoocena oraz nieprawidłowe zachowania związane z jedzeniem. Nie są one jednak identyczne u wszystkich chorych.

    Może zatem dojść do sytuacji, że anoreksja przekształci się w bulimię lub przeciwnie – bulimia w anoreksję. U części pacjentów rozpoznanie zmienia się wraz z przebiegiem choroby i zmianą dominujących objawów. Nie jest to jednak nieunikniony etap zaburzeń odżywiania ani dowód, że osoba zaczęła zdrowieć.

    W anoreksji wyróżnia się również postać z napadami objadania się i zachowaniami przeczyszczającymi. Choć niektóre jej objawy przypominają bulimię, oba rozpoznania nie są tożsame. Dlatego tak ważna jest dokładna diagnostyka i obserwowanie zmian zachodzących w przebiegu choroby.

    Jak wygląda leczenie zaburzeń odżywiania?

    Każde zaburzenie odżywiania wymaga odpowiedniej oceny i leczenia dostosowanego do indywidualnych potrzeb pacjenta. Podejście do leczenia może się różnić w zależności od rodzaju zaburzenia.

    Anoreksję powinno się leczyć kompleksowo i często długoterminowo, uwzględniając aspekty psychologiczne, psychiatryczne i somatyczne związane z tym zaburzeniem. Ważną rolę odgrywają psychoedukacja, psychoterapia, opieka medyczna oraz stopniowe przywracanie prawidłowego odżywienia i bezpiecznej masy ciała. U dorosłych stosuje się między innymi psychoterapię poznawczo-behawioralną ukierunkowaną na zaburzenia odżywiania (CBT-ED) oraz inne specjalistyczne metody. U dzieci i młodzieży istotną rolę może odgrywać terapia z udziałem rodziny.

    W cięższych przypadkach anoreksji konieczne bywa leczenie szpitalne, szczególnie gdy występuje znaczne niedożywienie, odwodnienie, poważne zaburzenia elektrolitowe lub zagrożenie funkcjonowania narządów. Decyzja o hospitalizacji zależy od stanu zdrowia pacjenta, a nie wyłącznie od wartości BMI.

    Postępowanie lecznicze w przypadku bulimii, podobnie jak przy anoreksji, powinno być kompleksowe i obejmować psychoedukację oraz psychoterapię. Jedną z zalecanych metod jest terapia poznawczo-behawioralna ukierunkowana na zaburzenia odżywiania. W uzasadnionych przypadkach lekarz może również zastosować farmakoterapię, jednak leki nie powinny stanowić jedynej metody leczenia bulimii.

    Oznacza to, że w leczeniu zaburzeń odżywiania zasadniczą rolę odgrywają specjaliści tacy jak psycholog, psychoterapeuta i dietetyk. W proces diagnostyki i leczenia powinni być odpowiednio zaangażowani również lekarze, w tym psychiatra oraz lekarz oceniający stan somatyczny. Współpraca specjalistów pomaga zadbać zarówno o zdrowie psychiczne, jak i fizyczne pacjenta.

    Warto szukać pomocy już przy pierwszych niepokojących objawach. Nie trzeba czekać na znaczną utratę masy ciała ani poważne pogorszenie stanu zdrowia. Z kolei omdlenia, silne osłabienie, zaburzenia rytmu serca czy objawy znacznego odwodnienia wymagają pilnej oceny lekarskiej.

    Bibliografia:

    1. Borowiecka-Kluza J., Zaburzenia odżywiania (anoreksja i bulimia), Medycyna praktyczna dla pacjentów, 2015.

    Psycholog Seksuolog Warszawa – Poradnia "HARMONIA"

    Aby zapewnić jak najlepsze wrażenia, korzystamy z technologii, takich jak pliki cookie, do przechowywania i/lub uzyskiwania dostępu do informacji o urządzeniu. Zgoda na te technologie pozwoli nam przetwarzać dane, takie jak zachowanie podczas przeglądania lub unikalne identyfikatory na tej stronie. Brak wyrażenia zgody lub wycofanie zgody może niekorzystnie wpłynąć na niektóre cechy i funkcje.

    Sprawdź naszą politykę cookies

    Call Now Button