Formowanie kobiecości i męskości u dzieci i młodzieży

Chociaż dla większości z nas posiadanie i identyfikacja z konkretną płcią jest rzeczą naturalną, istnieją dzieci, dla których nie jest to tak oczywiste. Na szczęście o problemach tego typu mówi się w ostatnich latach coraz częściej, dzięki czemu temat nie stanowi już tabu, a rodzice mogą na czas zareagować na problemy, z jakimi zmaga się ich pociecha. Sprawdź, dlaczego Twoje dziecko może mieć problemy z identyfikacją tożsamości płciowej, a także dowiedz się, jak pomóc mu z tym kluczowym momencie dorastania.

Gdy dziecko dorasta oraz dojrzewa, zdobywa wiedzę o tym, jak funkcjonuje społeczeństwo oraz w jaki sposób różnią się od siebie ludzie. Już w wieku 9-13 miesięcy jest w stanie kategoryzować osoby, z którymi spędza czas na dwie różne płcie, około 3 roku życia osiąga tożsamość płciową, a niespełna rok później nabywa ciągłość płci. Niedługo potem uczy się, że płeć jest czymś niezbywalnym i bez względu na różne czynniki nie zmienia się.

Mimo tego, że formowanie płci jest nieodłącznym etapem rozwoju, środowisko, w jakim przebywa dziecko, może mieć kluczowe znaczenie dla poprawności przebiegu tego procesu. To właśnie w domu, przedszkolu, szkole czy na placu zabaw wchodzi w interakcje z innymi i obserwuje ich zachowania. Dorośli zwykle już od samego narodzenia wskazują dziecku, do jakiej płci przynależy, odpowiednio się do niego zwracając, ubierając je w konkretny sposób, itp. Jeżeli już na tym etapie dziecko zachowuje się sprzecznie ze swoją biologiczną płcią, jest to najlepszy moment, by udać się wraz z nim do seksuologa dziecięcego.

Psychika oraz płeć biologiczna nie zawsze idą w parze. Dzieci, które mają problemy z formowaniem kobiecości lub męskości, mogą czuć się niezrozumiałe, co z kolei może wpływać na ich rozwój. Właśnie dlatego tak ważne jest, by rodzic nie zamiatał problemu pod dywan i udawał, że go nie ma, a podjął kroki, które mogą pomóc rozwijającemu się dziecku. Problemu nie należy również bagatelizować, gdy mamy do czynienia z nastolatkami.

Problemy z formowaniem męskości i kobiecości mogą wynikać zarówno z czynników biologicznych, jak i psychologicznych. Jeżeli przyczyną są zaburzenia hormonalne czy upośledzenie ośrodkowego układu nerwowego, niezbędne może okazać się leczenie farmakologiczne. Czasem powody takiego stanu rzeczy leżą również w psychice – duże kompleksy czy wychowywanie się w środowisku nierozróżniającym płci może mieć wpływ na poczucie przynależności płciowej.

Oddzielną jednostką chorobowa jest tzw. dysforia płciowa u dzieci. Pod tym pojęciem kryje się trwały i intensywny dyskomfort związany z własną przypisaną płcią. Zaburzenie ujawnia się przed okresem dojrzewania i powoduje cierpienie lub pogorszenie funkcjonowania chorego. Do najczęściej obserwowanych objawów dysforii płciowej u dzieci zaliczyć możemy:

• częste przyjmowania ról typowych dla płci przeciwnej, np. podczas zabawy;
• niechęć do własnej anatomii płciowej;
• odrzucenie zabawek, gier i zajęć typowych dla płci biologicznej;
• pragnienie posiadania fizycznych cech płci przeciwnej;
• pragnienie zmiany płci lub przekonanie, że ma się inną płeć;
• preferowanie zabawek, gier lub czynności kojarzonych z płcią przeciwną;
• skłonności do noszenia ubrań dla płci przeciwnej;
• zabawę z dziećmi innej płci.

Dysforia płciowa występuje u dziecka jeżeli przynajmniej sześć powyższych objawów utrzymuje się przez ponad pół roku.

Jeżeli dostrzegasz, że Twoje dziecko ma problemy z wykształceniem odpowiednich zachowań związanych z identyfikacją płciową, nie czekaj, aż samo poradzi sobie z problemem. Reakcja na wczesnym etapie może znacznie pomóc mu w uformowaniu kobiecości lub męskości. Im dłużej osoba z problemem pozostaje bez odpowiedniego wsparcia, tym trudniej może jej być funkcjonować w społeczeństwie. Rozmowy o seksualności ze swoim potomstwem nie są łatwe, a problemy z tożsamością płciową często są bolesne zarówno dla dziecka, jak i rodzica, który upatruje w nich swojej winy. Właśnie z tego powodu warto udać się na profesjonalną konsultację do seksuologa dziecięcego.

Pamiętaj, że nieleczone zaburzenia mogą prowadzić to do innych, równie poważnych problemów takich jak wycofanie czy nawet depresja!