Ludzie jako jednostki zdolne do samodzielnego myślenia są w stanie nie tylko odbierać bodźce, ale i interpretować je na różnorakie sposoby. Zdarza się, że nasz mózg nieświadomie przyjmuje taką interpretację zaistniałej sytuacji, która jest wygodna i łatwa do zaakceptowania, ale niekoniecznie prawdziwa. Mamy wówczas do czynienia z psychologicznymi mechanizmami obronnymi. Jak sama nazwa wskazuje celem tych mechanizmów jest obrona naszego ego przed niewygodną prawdą, strachem, stresem lub poczuciem porażki. Na krótką metę mechanizmy obronne w psychologii mogą pomóc nam poradzić sobie z trudną sytuacją, nie rozsypać się, gdy otrzymamy przykrą informację, ale w dłuższej perspektywie mechanizmy te zakrzywiają rzeczywistość. Sprawiają, że żyjemy w bańce, nie dopuszczając do siebie prawdy. Mechanizmy obronne to złożone zagadnienie, ale zdecydowanie warto je poznać, ponieważ ich działanie ma ogromny wpływ na podejmowane przez nas decyzje, rozwój i relacje międzyludzkie.
Czym są psychologiczne mechanizmy obronne?
Czym są mechanizmy obronne? Psychologia, a dokładnie literatura psychologiczna wskazuje, że są to pewne strategie, które nasz mózg nieświadomie obiera, aby uchronić nas przed niewygodną prawdą i związanymi z nią nieprzyjemnymi doświadczeniami emocjonalnymi.
Analiza koncepcji mechanizmów obronnych została zainicjowana przez doskonale wszystkim znanego, Zygmunta Freuda. To on zauważył, że mózg gotowy jest zniekształcić rzeczywistość, oby tylko ochronić naszego ego. Mechanizmy obronne w ujęciu psychodynamicznym były również przedmiotem pracy córki Zygmunta Freuda, Anny.
Jakie są najczęstsze mechanizmy obronne?
Nauka wyróżnia liczne mechanizmy obronne osobowości. Jednym z nich jest wyparcie. To sytuacja, w której ignorujemy problem, z którym powinniśmy się zmierzyć. Nasz mózg udaje, że trudne zdarzenie nie miało miejsca, abyśmy nie musieli mierzyć się z konsekwencjami. Mózg szczególnie często sięga po mechanizm wyparcia w sytuacjach tragicznych, aby chronić się przed destrukcyjnymi myślami i emocjonalnym bólem. W dostrzeżeniu tych auto oszustw pomóc może psycholog z Poradni Harmonia.
Kolejnym mechanizmem obronnym jest racjonalizacja. Często nieświadomie sięgamy po nią, aby winą za porażkę obwinić kogoś innego. Niezdany egzamin na prawo jazdy? Łatwiej jest powiedzieć, że egzaminator musiał kogoś oblać, bo szkoły muszą na kimś zarabiać, niż przyznać, że popełniliśmy na drodze błędy, które realnie wpłynęły na bezpieczeństwo innych uczestników ruchu drogowego. Łatwiej jest przyjąć informację o braku podwyżki, jeśli uznamy, że nie dostaliśmy jej dlatego, że przełożony nas nie lubi, zamiast przyznać się do braku inicjatywy i sumienności w wykonywanych obowiązkach.
Kolejnym mechanizmem obronnym jest projekcja, czyli zjawisko, w którym nasz mózg sprytnie przypisuje nasze emocje lub cechy innym osobom. Zamiast przyznać, że nie mamy energii do działania i zwyczajnie nie chce nam się wyszukać informacji, o którą prosi nas kolega z pracy, wolimy powiedzieć, że to on jest niezaradny.
Pozostałe obronne psychologiczne mechanizmy zachowania człowieka to zaprzeczanie, idealizacja, intelektualizacja i przenoszenie emocji.
Jak mechanizmy obronne wpływają na nasze decyzje?
Prowadząc porady psychologiczne online, wyjaśniamy naszym Pacjentom, jak mechanizmy obronne nieświadomie wpływają na podejmowane przez nich w życiu codziennym decyzje. W wyniku działania opisanych wcześniej strategii obronnych realny obraz sytuacji jest zniekształcany tak, by zdarzenie było łatwiejsze do zaakceptowania. Wszelkie podejmowane później decyzje wynikają zatem z nieprawdziwej interpretacji zaistniałej sytuacji. Do czego może doprowadzić działanie mechanizmów obronnych? Do błędnej oceny sytuacji, powstania uprzedzeń wobec innych osób, a przede wszystkim do unikania problemów. W dłuższej perspektywie może to skutkować problemami w komunikacji oraz trudnościami w utrzymywanych relacjach międzyludzkich.